Խոր Վիրապ

Վիրապը օձերով, թունավոր միջատներով լի մի խոր փոս էր, ուր գցում էին դատապարտյալին։ Ըստ Ագաթանգեղոսի՝ Տրդատ 3-րդ Մեծը քրիստոնյաների հալածանքի շրջանում Գրիգոր Լուսավորչին նետել է Արտաշատի արքունական բանտի գուբը, որտեղ Լուսավորիչն անցկացրել է մոտ 14 տարի։ Լուսավորիչը Խոր վիրապից դուրս գալուց հետո ստանալով արքայի աջակցությունը, քրիստոնեությունը դարձնում է իբրև պետական կրոն։

 

 

Հատակագիծ

Մոտ 642 թվականին Ներսես Գ կաթողիկոսը սրբազան վիրապի վրա կանգնեցրել է մի մատուռ, որը, ճարտարապետ Մ. Մնացականյանի կարծիքով, 10-րդ դարի արաբ պատմիչ Ալ-Մուկադդասիի նկարագրած՝ սպիտակ կրաքարից, ներսում 8 սյուներով, բոլորաձև կենտրոնակազմ կառույց է։ Մատուռը իր ծավալատարածական կոմպոզիցիայով և կառուցվածքային սկզբունքով որոշ նմանություն է ունեցել Զվարթնոցին։ Ավերված շինության տեղում 1662 թվականին կառուցվել է թաղածածկ մատուռ, որը կանգուն է մինչև օրս։ Մատուռի Ավագ խորանից աջ գտնվող մտոցը ուղղաձիգ աստիճանների (ներկայիս՝ մետաղյա) միջոցով տանում է ներքնահարկ, ուր 4, 4 մ տրամագծով, 6 մ խորությամբ, գմբեթանման գոգավոր ծածկով վիրապն է։ Կոմպլեքսից կիսավեր պահպանվել են նաև բուրգավոր պարիսպը, որի պատերի երկայնքով տեղադրված են սեղանատուն, խուցեր և այլ օժանդակ վանքային կառույցներ։ Պարսպից ներս, կենտրոնում, Ս. Աստվածածին գլխավոր եկեղեցին է, որին արևմուտքից կից է զանգակատունը։

 

13-րդ դարից սկսած Խոր Վիրապը բացի կարևոր սրբատեղի լինելուց, դարձել է կրթության և գիտության համահայկական կենտրոն. 1255 թ. Վարդան Արևելցին վանքում հիմնում է բարձրագույն դպրոց, որի նշանավոր սաներից են դառնում Վարդան Արևելցին, Եսայի Նչեցին, Հովհաննես Երզնկացին, Գևորգ Սկևռացին, Ներսես Մշեցին, որը հետագայում Խոր Վիրապի դպրությունը բարձրացրեց նոր մակարդակի։

16-րդ դարում Հայաստանի քաղաքական և տնտեսական ծանր դրության պատճառով վանքի շինությունները վնասվում են։ 1666-1669 թվականներին Դավիթ վրդ. Վիրապեցին կառուցում է վանքի պարիսպները և ներսում գտնվող շինությունները։

1669 թվականին սկսվել են վիրապից հողահանության աշխատանքները և դրա վրա 14-րդ դարում կառուցված մատուռի փոխարեն Սուրբ Գրիգոր եկեղեցու կառուցումը։ Վիրապն ունի մոտ 4.5 մ տրամագիծ և 6.5 մ խորություն։ Այն արտաքուստ գոտևորված է կրաքարե սալերով, ունի արձանագրություններ, բարձրաքանդակներ։

1703 թվականին ավարտին է հասցվել կենտրոնական Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հիմնովին վերակառուցումը։ 19-րդ դարի վերջին այդ եկեղեցու արևմտյան ճակատին կից կառուցվել է սյունազարդ զանգակատունը։

1970-1980-ական թվականներին Վազգեն Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ջանքերով նորոգվել են վանքի պարիսպները և այլ շինություններ։

Պատկերասրահ

 

Մայրենի

May8eni8.PNG

Իշխել

Բժշկել-բուժել

բացել-

Ուսուցանել-սովորեցնել

Ճեղքել

Պահել

Հյուսել

Բանել

Գրերել

Գործել-

Զգալ

Հարցնել

177.PNG

Քաջ-քաջություն

Մեծ-մեծություն

Գեղեցիկ-գեղեցկություն

Հատուկ-

Հասարակ-հասարակություն

Հարմար-հարմարավետ

Դեղին-դեղնավուն

Գունատ-

Հնչեղ-հնչեղություն

Շքեղ-շքեղություն

Պերճ-պերճություն

Խեղճ-խեղճություն

Կտար-

179.PNG

Ա.Հայր

տղամարդ

տղա

ուսուցիչ

վարիչ

վարչապետ

անգլիացի

պարսիկ

կին

ատատ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

180.PNG

 

183.PNG

 

Մաթեմատիկա

2222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222.PNG

894- Պատ`.1

895-Պատ`.այն բնական  թվերը,որոնք բաժանվում են միայն 1-ի և ինենք իրենց վրա:

օրինակ.2,5,7,11

896.այն թվերն որոնք ունեն 3 և ավելի բաժանարարներ:

օրինակ`4,6,8

897-Պատ`.2

898-Պատ.​-ամենափոքր բաղադյալը  ~.4

899.1-ը ոչ պարզ է ոչ բաղադրյալ, որովհետև ունի միայն   մեկ բաժանարար, իսկ դա 1 է:

3WERTYUIOL;'.PNG

900`.Պատ`..2

901`.Պատ`.31,37,41,43,47,53,59,61,67,71,73

902`.Պատ`.47,59,83,211,491,653

903`.Պատ`.340,282,285,6303,1764,3372,10345,

904`.Պատ`.ոչ բոլորը  զույգ թվերը բաղադյալ են ,օրինակ`.2ը զույգ է, բայց պարզ է

905`.Պատ`.այո միայն 2թիվը:

906`.Պատ`.ոչ

907`.Պատ`.*-իփոխարեն եթե տեղադրենք օրինակ9,1կստանաք17×9=153 որւ բաղադյալ է իսկ եթե աստղանշին փոխարեն գրենք1,17×1=17 որը պարզ է1

908`.Պատ`.ա-7բ-13 գ-11 դ-2

909.Պատ.2×5=10 մակերեսը միշտ բաղադրյալ

օրինակ եթե կողմերը կլինեին 2և5 ապա մակերեսը կլինի.2×5=10,որը բաղադրյալը թիվը է ,իսկ պարագիծը 14որը ևս բաղադրյալ է: