Արա լեռ

Արա լեռը կամ Արայի լեռը գտնվում է Հայաստանում՝ Կոտայքի և Արագածոտնի մարզերում: Նրա լանջին է գտնվում Ծաղկեվանքը: Լեռն ունի հարուստ բնաշխարհ, և Հայաստանի բուսականության 20%-ը կարելի է հայտնաբերել այնտեղ։
Արայի լեռան անունը գալիս է հայ դիցաբանական աստծո՝ Արա Գեղեցիկի անունից, քանի որ լեռան գագաթները հեռվից (օր.՝ Երևանից) նայելիս՝ նմանվում են պառկած մի մարդու՝ Արային, ով ըստ հայկական դիցաբանության իր ներքևի դաշտում է ճակատամարտել Ասորեստանի թագուհու՝ Շամիրամի հետ։ Այստեղ է ընկել հայոց թագավորը, որի արնաշաղախ մարմինը Նինոս արքայի այրու՝ Շամիրամի հրամանով դրել են ժայռախորշում, որ արալեզները կենդանացնեն նրան: Արայի լեռան փեշին գտնվող Եղվարդ քաղաքի բնակիչներն Արայի քիթը ներկայացնող գագաթնաքարը անվանում են՝ Աքլորաքար, քանի որ լեռան ամենաբարձր գագաթն է։

Ծաղկեվանկ

Մի անտարում մի աղջիկե  լինում նրա արունը Աննաեր աիտ Աննան շատ գեղեցիկեր;  Գնաց֊գնաց և տեսավ որ ձորը դեմը ու սկսեց լաց լինել բաից կողքը հայտնվեց կախարդված աղպյուր մեջը  ընկավ արջ և

մարդ դարավ ու բոլոր մարդիք մտածումեին թե աիտ ախպյուրը կախարդականեին ու դա ձիշտեր մարդիք հարց տվեցին ինչիես լաց լինում ես լաց եմ լինում որովհետև ես ուզումեմ ծաղիկ դարնալ պատասխանում է Աննան իսկ մարդիք ասումեն քո արցունքները կախարդականե՞ն ոչ պատասխանեց Աննան մարդը ասաց որ կախարդականեն։ Կախարդականեն ոչ կախարդական չեն կրվելով մարդը Աննաի արցունքից դարավ օձ իսկ Աննան ծաղիկ դարցավ;

Ցանկւտյանների ճարը

ինճ դուրեգալի այս հատվածը

Ուզում եմ, որ բոլոր երեխաները կեսօրին գան ինձ հյուր` թեյ խմելու, մենք թխվածք կուտենք ու նարնջի հյութ ու լիմոնադ կխմենք: Իսկ ես այլևս օճառ չեմ վաճառի, փոխարենը հրուշակեղենի խանութ կբացեմ,  թող բոլորն ինձ  Ուիլիամ Քեդոգան Սմիթի  փոխարեն պարզապես Բիլ Սմիթ ասեն: Հեյ-հո՜, հեյ-հո՜:

 

 

Առցանց դաս

1.Կոմիտասի երգերից, ո՞ր երգերի վերնագրերը կարող ես գրել:

Լորիկ,Կաքավիկ…

2.Ամենից շատ, ո՞ր երգն է քեզ դուր գալիս: Ինչո՞ւ:

Ամենից շատ սիրում եմ Ձիուկը,որվհետև խաղալու երգ է:

3.Այս ցանկից, ո՞ր հինգ երգը կառանձնացնես նախագծի մեկնարկի համար: Ինչո՞ւ:

Հայր մեր
Այբ, բեն,գիմ
Կաքավիկ
Ձիուկ
Լորիկ
Եղնիկ
Կռունկ ծափ տուր ու թռի
Հոպ, թռի

  • Կաքավիկ
  • Ձիուկ
  • Լորիկ
  • Այբ,բեն,գիմ
  • Եղնիկ

Ես այս երգերը սիրում,ուզում եմ միշտ երգ ենք:

Առցանց քննարկում

1.Կոմիտասի երգերից, ո՞ր երգերի վերնագրերը կարող ես գրել:

հայր մեր

2.Ամենից շատ, ո՞ր երգն է քեզ դուր գալիս: Ինչո՞ւ

հայր մերը, որովհետև ես շատ եմ սիրռում մեղմ երգեր։

3.Այս ցանկից, ո՞ր հինգ երգը կառանձնացնես նախագծի մեկնարկի համար: Ինչո՞ւ

  1. Հայր մեր
  2. Այբ, բեն,գիմ
  3. Կաքավիկ
  4. Ձիուկ
  5. Լորիկ
  6. Եղնիկ
  7. Կռունկ ծափ տու ու թռի
  8. Հոպ, թռի

հայր մեը,  Այբ, բեն,գիմ, Հոպ թռի, Ձիուկ, Կաքավիկ երգերը, որով հետև ես շատ եմ սիրում։

Հարիջ

Հառիճի Վանքային Համալիրը (Հառիճավանք) գտնվում է Շիրակի մարզի Հառիճ գյուղում, Արագած լեռան հյուսիսային լանջին: Համալիրը բաղկացած է երկու եկեղեցուց (Սուրբ Գրիգոր և Սուրբ Աստվածածին), գավթից, ավանդատներից, զանգակատնից, մատուռից, դպրոցից և այլ շինություններից:

Պատմական տարեգրություններում չի պահպանվել որևէ տեղեկություն վանքի առաջին`Սուրբ Գրիգոր եկեղեցու կառուցման տարեթվի մասին: Սակայն նրա ճարտարապետական և դեկորատիվ տարրերի ուսումնասիրությունն ու պատերին պահպանված արձանագրությունների վերլուծությունը ցույց տվեցին, որ եկեղեցին հիմնվել է VII դարում: XI դարի սկզբին Հառիճի վանքը ավերվել է սելջուկ-թուրքերի արշավանքի ժամանակ: Մի դար անց եկեղեցու առաջնորդ Գրիգոր վարդապետի նախաձեռնությամբ եկեղեցին վերականգնվեց:

Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին կենտրոնագմբեթ խաչաձև կառույց է: Ապսիդները դրսից հնգանիստ են, իսկ ներսից` կիսակլոր: Հսկայական 16 նիստ ունեցող գմբեթը եկեղեցուն փառահեղ տեսք է հաղորդում: Սկզբում եկեղեցին ավանդատներ չուներ. առաջին ավանդատունը կառուցվել է X դարում, իսկ երկրորդը` XIII: 1886 թ. Սուրբ Գրիգոր եկեղեցուն կից կառուցվել է զանգակատուն:

Հառիճավանքը ծաղկում ապրեց XIII դարում, երբ այն դարձավ կարևոր մշակութային օջախներից մեկը: Այստեղ է ուսուցանել նաև Ավետիք Իսահակյանը: 1201 թ. իշխաններ Զաքարե և Իվանե Զաքարյանները, գնելով Հառիճը Պահլավունիներից, կարգադրեցին վանքի տարածքում կառուցել Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, իսկ վանքը` պարսպապատել: Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին գմբեթավոր դահլիճ է` երկհարկ ավանդատներով յուրաքանչյուր անկյունում: Եկեղեցու ներքին հարդարանքը բավականին զուսպ է: Դեկորատիվ էլեմենտներից կարելի է նշել միայն բարձրորակ քանդականախշ՝ ոճավորված տերևներից և ցողուններից, որը զարդարում է խորանի վերին մասը: Եկեղեցու արտաքին մասն ավելի հարուստ է, օգտագործված զարդանկարներից են` վարդյակները, արևային ժամացույցը, աղավնիները, ինչպես նաև եկեղեցու մանրակերտով Զաքարյան եղբայրների բարձրաքանդակը, որը, սակայն, հետագայում փոխարինվեց Աստվածամոր օնիքսակերտ սրբապատկերով: Վանքի բոլոր շինությունները կառուցված են բազմերանգ քարերով, որոնք դասավորված են խճանկարի սկզբունքով:

1224թ. իշխան Վահրամ Հեճուպի և եկեղեցու առաջնորդներ Տեր-Հովհաննեսի և Համազասպի նախաձեռնությամբ եկեղեցու արևելյան մասում կառուցվել է ավանդատունը, որը երկու եկեղեցիները միացրել է իրար: Ավանդատան առաստաղի կենտրոնական մասը զարդարված է փոքր քարերով հավաքված յուրահատուկ նախշերով, որոնք նման են շթաքարերի:

1850 թ. Հառիճավանքը դարձավ կաթողիկոսական ամառանոց: Այդ ժամանակ վանքի տարածքը զգալիորեն ընդլայնվեց, կառուցվեցին վանական խցեր, սեղանատուն, դպրոց, հանրակացարան, հյուրասենյակներ և մի շարք տնտեսական շինություններ:

Աշուն օր

Սևուկ ամպեր վար եկան
Օրան, օրան,
Սարի վրա շար եկան։
Ծագեց առավոտ
Պաղեց, սառավ օդ։

Գոռաց երկինք, բուք արավ,
Հևաց, հևաց.
Ծերուկ երկիր սուգ արավ։
Ճաքեց հեռուն ամպ,
Երկիր դողաց-բա՛մբ։

Բողբոջ արև շող կապեց,
Դողաց, սողաց,
Արյուն-ամպից քող կապեց։
Վառեց լեռան լանջ,
Լեռան ցավատանջ։

Տեղաց անձրև մաղ տալով,
Մարմանդ-մարմանդ,
Հոգնած տերև շաղ տալով։

Ի՞նչն է կրկնվում այս բառերում: Գրի՛ր կրկնվող բառը:
սևուկ, սևամորթ, սևագրություն, սևազգեստ-

կարմրագույն, կարմրակատար, կարմրատոտիկ, կարմրավուն —

մաքրել, մաքրություն, մաքրագրել, մաքրասեր, անմաքուր-

2. Նախադասությունից բառեր հանի՛ր և թո՛ղ երկու բառ, որ իմանանք, թե ինչը ինչ արեց:

Կարմիր արևը իր պսպղուն շողերը փռեց:

Մի բառ հանի՛ր
Կարմիր արևը իր շողերը փռեց:
Մի բառ էլ հանի՛ր
Արևը իր շողերը փռեց:
Փորձի՛ր մի բառ էլ հանել
Արևը շողերը փռեց:
Կարո՞ղ ես մի բառ էլ հանել
Շողերը փռեց:

3. Սրանք վանկեր են: Միացրո՛ւ և բառեր ստացի՛ր:

հոգ, բող, նած, ղաց, եր, բոջ, ղաց, կինք, դո, սո
Հոգնած,երկինք,բողբոջ,դողաց,սողաց:
4. Հարցերին պատասխանի՛ր և գրի՛ր:

Հոգնած տերևը ինչպե՞ս է ընկնում:

Հոգնած տերևը _____դողալով է__________ ընկնում :

Բողբոջ արևն ինչպե՞ս է շրջում:

Բողբոջ արևն__________ժպտալով է__ շրջում:

5. Բանաստեղծությունից դուրս գրի՛ր լուսաբացը նկարագրող հատվածը, paint նկարչական ծրագրով նկարի՛ր հատվածը և տեղադրի՛ր բլոգում:

Աշուն օր

Սևուկ ամպեր վար եկան
Օրան, օրան,
Սարի վրա շար եկան։
Ծագեց առավոտ
Պաղեց, սառավ օդ։

Գոռաց երկինք, բուք արավ,
Հևաց, հևաց.
Ծերուկ երկիր սուգ արավ։
Ճաքեց հեռուն ամպ,
Երկիր դողաց-բա՛մբ։

Բողբոջ արև շող կապեց,
Դողաց, սողաց,
Արյուն-ամպից քող կապեց։
Վառեց լեռան լանջ,
Լեռան ցավատանջ։

Տեղաց անձրև մաղ տալով,
Մարմանդ-մարմանդ,
Հոգնած տերև շաղ տալով։

 

  1. Ի՞նչն է կրկնվում այս բառերում: Գրի՛ր կրկնվող բառը:

սևուկ, սևամորթ, սևագրություն, սևազգեստ, սևահեր-սև

կարմրագույն, կարմրակատար, կարմրատոտիկ, կարմրավուն- կարմիր

մաքրել, մաքրություն, մաքրագրել, մաքրասեր, անմաքուր-մաքուր

2. Նախադասությունից բառեր հանի՛ր և թո՛ղ երկու բառ, որ իմանանք, թե ինչը  ինչ արեց:

Կարմիր արևը իր պսպղուն շողերը փռեց:

  1. Մի բառ հանի՛ր
    Արևը իր պսպղուն շողերը փռեց:
  2. Մի բառ էլ հանի՛ր
    Արևը  պսպղուն շողերը փռեց:
  3. Փորձի՛ր մի բառ էլ հանել
    Արևը  շողերը փռեց:
  4. Կարո՞ղ ես մի բառ էլ հանել
    Արևը  փռեց:

 

3. Սրանք վանկեր են: Միացրո՛ւ և բառեր ստացի՛ր:

հոգ, բող,  նած, ղաց, եր, բոջ, ղաց,  կինք, դո, սո, հոգնած ,բող բոջ,

4. Հարցերին պատասխանի՛ր և գրի՛ր:

Հոգնած տերևը ինչպե՞ս է ընկնում:

Հոգնած տերևը  _______________ ընկնում  :

Բողբոջ արևն  ինչպե՞ս է շրջում:

Բողբոջ արևն____________  շրջում:

5. Բանաստեղծությունից դուրս գրի՛ր լուսաբացը նկարագրող հատվածը, paint նկարչական ծրագրով նկարի՛ր հատվածը և տեղադրի՛ր  բլոգում:

Չարաճճի քամին

Լինում է չիլինում մի քամի է լինում աիտ քամին ամեն ցերեկ գալիսեր; Մարդիք տընից դուրս չեին գալիս աիտ քամին չեր հոգնում; քամին մի պահ հոգնեց և գնաց մարդիք շատ ուրաչացա իսկ հետո եկավ փոտորիկ ու մարդիք չեին կարողանում փախչել քամին տարավ միչանի մարդ իսկ մի մարդ մնաց և փախչեց իր ընկերնեի մոտ և ասաց երեխաներ մեր մոտ իսկական փոտորիկ է սկսել։ Երեղաները չհավատացին բաից երեխան ցույց տվեց բաից աին տեղ ոչինչ չկար; Տղան երկար սպասեց բաից քամին չեկավ և տղան բոլորին ասաց քամի չկա դուրս եկեք քամին աիտ պահին եկավ ու նորից մարդկանց հանգիսթ չթողեց ու վոչմեկին չեր լսում; և իրան բոլորը սկսեցին ասել իրան չարաճճի քամի; որովհետև ինքը գալիս գնոեր րոպենմեկ և ամեն մարդու քցումեր; դրա համար մարդիք ասումեին իրան չարաճճի քամի;

Թռչունի մտածմուքը

Ես ապրում էի մի փոքրիկ տան մեջ

Առատ ու անփույթ,
Աշխարհքն ինձ համար կլոր էր անվերջ,
Կեղևը կապույտ։

Նրանից հետո աչքս բաց արի
Մի փոքրիկ բնում,
Տեսա՝ աշխարհքը հարդից է շինած,
Ու մայրս է շինում։

Մի օր էլ, բնից գլուխս հանած,

Նայում եմ դես-դեն,
Տեսնեմ՝ աշխարհքը տերևից շինած,
Մեր բունը վրեն։

Հիմի թռչում եմ հեռո՜ւ, շատ հեռո՜ւ,
Ամեն տեղ գնում,

Բայց թե աշխարհքը ինչի՞ց է շինած—
Էլ չեմ հասկանում:

1.Նկարչական Paint ծրագրով նկարի՛ր բանաստեղծության քառատողերը, յուրաքանչյուրի մոտ գրի՛ր համապատասխան քառատողը, տեղադրի՛ր բլոգում:

2.Քո կարծիքով ինչի՞ց է շինված աշխարհը: Կարծիքդ հիմնավորի՛:
Աշխարհը պատրաստված է մարդականցից և կենդանիներից:

3.Նկարագրի՛ր ձեր թաղամասը, բակը:
Մենք ապրում ենք Արզումանյան թաղամասում:Այն մեծ է ու գեղեցիկ:Մեր բակում կա գեղեցիկ ծաղիկներ,խաղահրապարակ:

4.Բոլոր առարկաները մեկն են, այնպես գրի՛ր, որ շատ լինեն /-ներ կամ -եր ավելացրո՛ւ/:

սեղան-սեղաններ

տուն-տներ

բուն-բներ

դուռ-դռներ

երգ-երգեր

այգի-այգիներ

մազ-մազեր

5.Կարդա՛: Կետերի փոխարեն գրի՛ր ինչպիսի հարցին պատասխանող բառեր:

Կար մի …խելացի…. տղա: Նա ապրում էր մեծ….գյուղում: Շատ էր սիրում երգել: Նրա ………ուրախ..երգը սիրում էին բոլորը: